Varen op de Leie: met je opblaasboot langs de mooiste meanders

6 min leestijd

Geen enkele Vlaamse rivier heeft zoveel schilders verleid als de Leie. De rivier ontspringt in het Franse Lisbourg, stroomt zo'n 200 kilometer noordoostwaarts en mondt in Gent uit in de Schelde. Voor wie een opblaasboot bezit, is vooral het laatste stuk goud waard: tussen Deinze en Gent bleef het oude, kronkelende riviertracé bewaard als de Toeristische Leie — een lint van meanders waar vandaag alleen nog pleziervaart rondvaart. In deze vaargids lees je waar je te water gaat, welke sluizen je (niet) tegenkomt en waarom je rubberboot hier meer op zijn plek is dan waar ook in Vlaanderen.

Twee gezichten: werkrivier en kunstenaarsrivier

De Leie is eigenlijk twee rivieren in één. Van de Franse grens tot Deinze vaar je op de gekanaliseerde Leie: een rechtgetrokken vaarweg die na de modernisering van 2015 schepen tot 1.350 ton verwerkt en binnen het Seine-Schelde-project verder wordt opgewaardeerd naar CEMT-klasse Vb, goed voor schepen tot 3.000 ton. Hier deel je het water met serieuze beroepsvaart en gelden de klassieke voorzorgen: rechts houden, uit de dode hoek blijven en vertragen naar 10 km/u bij het kruisen van een varend of gemeerd schip.

Ten zuiden van Deinze verandert alles. Twee derde van het Leiewater wordt daar via het Schipdonkkanaal afgevoerd; het resterende derde volgt de oorspronkelijke rivierbedding richting Gent. Dat is de Toeristische Leie: traag, groen en volledig van de pleziervaart. Vrachtschepen zie je er niet meer — wel roeiers, kajaks, sloepen en opblaasbare boten die van terras naar terras meanderen.

De Leie in cijfers

Kerncijfers van de Leie voor kleine pleziervaart (bronnen: De Vlaamse Waterweg, Wikipedia).
KenmerkWaarde
TrajectLisbourg (FR) → Gent, samenvloeiing met de Schelde
Lengte± 200 km, waarvan het meanderende stuk Deinze–Gent de Toeristische Leie vormt
BeheerderDe Vlaamse Waterweg nv
Sluizen (Vlaanderen)Menen, Harelbeke en Sint-Baafs-Vijve; historisch sas van Astene op de Toeristische Leie
Max. snelheid20 km/u (10 km/u bij het kruisen van andere schepen)
Vergunning met motorJa — waterwegenvergunning verplicht; zonder motor vrijgesteld

De mooiste dagtocht: meanderen tussen Deinze en Latem

Het traject tussen Deinze en Sint-Martens-Latem is de klassieker. Je peddelt of gonst er met je elektromotor langs de landschappen die Emile Claus en de Latemse scholen op doek zetten: knotwilgen, meersen en witte villa's aan het water. Het Natuurpark Levende Leie rijgt tussen Gent en Deinze de natuurgebieden aaneen, zodat je vrijwel het hele stuk door groen vaart.

Twee ankerpunten mag je niet missen. Het sas van Astene bij Deinze dateert van 1861, toen een doorsteek van honderd meter werd gegraven; de sluiswachtershuisjes en de handbediende ophaalbrug staan er nog, en aan het sas drink je iets op een van de meest fotogenieke plekjes van de streek. Iets verderop ligt het kasteel van Ooidonk, dat je prima combineert met een boottocht — aanleggen en te voet verder is hier de formule.

Blijf op je eigen pand

Vaar je op peddels, dan mag je nergens mee door een sluis: de toegang tot sluizen is voor spierkrachtboten verboden. Kies je vaartraject dus zo dat je niet voorbij Astene of Sint-Baafs-Vijve moet. Met een motortje mag je wél versassen — volg dan de instructies van het sluispersoneel.

Te water komen op de Leie

De Toeristische Leie is goed ontsloten. Langs het water liggen aanlegsteigers in onder meer Sint-Martens-Latem (Meersstraat), aan het Sint-Poppoplein in Deinze, bij het sas van Astene en aan de Roger Raveelsteiger in Zulte. Wie met kajak of opblaasboot start, kan bovendien terecht in Drongen, waar ook verhuur zit en je zo richting Latem en Deinze peddelt.

Kom je met de boot op een trailer of wil je alle officiële in- en uitstapplaatsen zien, raadpleeg dan de interactieve kaart van VisuRIS: daar staan alle trailerhellingen en kano-instapplekken van De Vlaamse Waterweg netjes op aangeduid. Check vooraf ook even waar je in Vlaanderen mag varen met een rubberboot voor de algemene spelregels.

Vissen op de Leie

De Leie is een typisch brasem-snoekbaarswater: naast die twee vang je er baars, blankvoorn en paling, en rond Wervik staat de rivier bekend om zware brasem en karper. Extra interessant voor bootvissers zijn de oude, afgesneden Leie-armen bij Bavikhove, Ooigem en Sint-Baafs-Vijve — ingerichte hengelwaters waar het Agentschap voor Natuur en Bos de visstand op de voet volgt.

Vergeet niet dat vissen vanuit een bootje het groot visverlof vereist. Alle regels — van leefnetverbod tot paaitijd — vind je in ons overzicht bootvissen in Vlaanderen.

Nog even de administratie: de Leie staat niet op de vrijstellingslijst, dus met een (elektro)motor op je opblaasbare boot koop je vooraf online een waterwegenvergunning. Peddel je, dan vaar je gratis — en eerlijk gezegd is peddelen op de Toeristische Leie ook gewoon de mooiste manier.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen de Leie en de Toeristische Leie?

De gekanaliseerde Leie tussen de Franse grens en Deinze is een drukke beroepsvaart-as binnen het Seine-Schelde-netwerk. De Toeristische Leie is het oude meanderende riviertracé tussen Deinze en Gent, waar vandaag alleen nog pleziervaart vaart — ideaal voor een opblaasboot.

Zijn er sluizen op de Toeristische Leie?

Op het meanderende stuk tussen Deinze en Gent passeer je het historische sas van Astene uit 1861. De grote sluizen van de gekanaliseerde Leie liggen in Menen, Harelbeke en Sint-Baafs-Vijve. Met peddels mag je geen enkele sluis in; met motor versas je mee volgens de instructies.

Waar kan ik mijn rubberboot te water laten op de Leie?

Bekende plekken zijn de steigers in Sint-Martens-Latem (Meersstraat), het Sint-Poppoplein in Deinze, het sas van Astene en de Roger Raveelsteiger in Zulte. Instappen met kajak of opblaasboot kan ook in Drongen. Alle officiële trailerhellingen en instapplaatsen staan op de VisuRIS-kaart.

Heb ik een vergunning nodig om op de Leie te varen?

Met een motor — ook een kleine elektromotor — heb je een waterwegenvergunning van De Vlaamse Waterweg nodig, want de Leie is niet vrijgesteld. Vaar je puur op peddels, dan is de vergunning niet vereist.

Is de Leie druk met beroepsvaart?

Op de gekanaliseerde Leie wel: daar varen schepen tot 1.350 ton en wordt de vaarweg opgewaardeerd naar klasse Vb. Op de Toeristische Leie tussen Deinze en Gent vaart geen vrachtvaart meer — daar heb je het water met de pleziervaart voor jezelf.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 13 juli 2026.

Klaar voor de Toeristische Leie?

Een lichte opblaasboot met peddels of fluistermotor is dé manier om de Leiemeanders te verkennen. Wij vergeleken de beste modellen.

Vind jouw Leie-boot

Lees ook